KARAZ KÜLTÜRÜ

10 Mart 2013 Pazar

Türk Tarih Kurumu üyesi Dr. Oktay Belli, Van bölgesinde, M.Ö. 15.000 ile 7.000 yılları arasında yapılan kaya resimleri keşfetti.

Yedisalkım bölgesinde, Hakkari’nin dağlarında, vadi zeminin çok yukarılarındaki mağaralarda da tarihöncesi tanrı resimleri vardır. Bu sanat eserlerini yaratan insanlara baktığımızda, çok belirgin işaretler olduğunu görürüz.

Benzer kaya resimleri, Doğu Azerbaycan’da, Gobustan’da, Altay bölgesinde ve Sibirya’da da bulunmuştur.

Bu kaya resimlerinin yoğunluğu, bunların hiç şüphesiz Ön Türk kökenli olduğunu göstermektedir. Bu çizimleri yapan insanlar, erken göçmen veya yarı göçmen Türk kabilelerine mensuptu.

Benzer bir sonuca, (Hakkari) Gevaruk Vadisi’ndeki ve Tirşin Platosu’ndaki stilize çizimlerden varılabilir. Gevaruk ve Tirşin’deki kaya resimleri özellikle önemlidir, çünkü Erzurum yakınlarındaki Cunni(*) mağarasındaki ve Aizani (Çavdarhisar, Kütahya)’daki Zeus tapınağının taş bloklarındaki çizim ve sembollerle büyük benzerlikler gösterirler. Bunlar, bölgedeki antik Türk klanlar tarafından yapılmıştır.

Son keşifler göstermektedir ki, tarih öncesi zamanlarda, Doğu Anadolu ile Azerbaycan, Sibirya stepleri ve Türklerin ilk anavatanı olan Altay dağlarının sanatsal ve kültürel merkezi arasında bir bağlantı vardır. Tarih öncesi günlerden, modern zamana kadar, göçmen ve yarı göçmen Türk ve Ön- Türk kabileleri, iç Asya ve Anadolu arasında canlı bir bağ oluşturmuştur. Asya, yurtların yurdudur. “Yurt” kelimesi Türkçe’de hem “çadır” ve “ev” hem de “vatan” anlamına gelir.

Yurtlara benzeyen arı kovanlarına Anadolu’da rastlanabilir. Urartuların atası olan ve krallıklarını Kafkasya, Urmiye Gölü ve Malatya-Elazığ civarı arasındaki bölgede kuran Hurrianların bir eseridir. Bu kültürel bölgeye birçok isim verilmiştir. Bunlardan bazıları “Kura-Aras Kültürü” ve “Karaz Kültürü” dür.

Bu kültürün yaratıcıları ve geliştirenleri, Türkçe’nin de üyesi olduğu Ural-Altay dil ailesine ait bir dil konuşuyorlardı. Erken Hurri kültürü, Hurri kültürüyle birlikte, onlardan sonra gelen Urartu krallığı nı ortaya çıkardı. Hurrian kültürünün karakteristik bir özelliği, yarı göçmen Hurrianların yuvarlak çadırlarına benzeyen evleridir. Hurrian tipi bu yuvarlak evlerine, hâlâ Urfa ve Harran bölgesinde rastlanır. Daha sonraki, Osmanlı dönemindeki kubbeli yapılar, yurt ve arı kovanının gelişmiş halidir. Büyük kubbelerin yapımı için teknikler geliştirenler Yunanlılar ve Romalılardı ama Osmanlıların bu tekniklere adapte ettiği şevk, hiç şüphesiz, Türklerin antik yuvarlak ve çadır tercihleriyle bağlantılıdır.

Prof. Dr. Erich Feigl Ermeni Mitomanyası kitabından
Foto: ÖG damgalı Karaz Kültürü Buluntularından

--------------------------

(*) Cunni (Cinli, Deli) Mağarası

Erzurum’un Karayazı ilçesinin 8 km. kadar doğusunda, Kazlıbey Dağı’nın bir ucunda 2500 m. rakıma sahip Karaştepe yaylasının güneydoğusunda, akarsu ile oyulmuş bir vadinin iki yanında bulunan mağara yerleşimidir. Doğal olarak Mezosoik kalker tabakası içinde oluşan mağara, daha sonra insanlar tarafından uygun halde genişletilerek ikamet ve ibadet mekanı haline dönüştürülmüştür. Milattan önceki asırlarda buralara gelip yerleşen Orta Asya halklarından runik harfli Türkçe kitabeler kullanan Türk grupllarının buraları mesken edindikleri, daha sonra da yörede Hristiyanlığın yayılmasıyla burayı ibadet mekanı haline getirdikleri anlaşılmaktadır. Burayı mesken edinen insanların M.Ö. 6.-7. yüzyıllarda bölgeye yerleşen, Orta Asyalı Türk halklarından İskitlerin kolları olabileceği düşünülmektedir.


Mağara, iki katlı olarak düzenlenmiştir ve 15 m. uzunluktadır. Vadiye bakan yönde, giriş ve aydınlık için açıklıklar ile içerisinde 24 oğuz boyunun on ikisine ait damgaların bulunduğu işaretler tespit edilmiştir. İlkin Prof. Dr. Hermann Vary tarafından incelenen bu mağara, daha sonra H. Z. Koşay, B. Ögel vb. diğer Türk araştırmacılar tarafından da incelenerek yayınlara geçmiştir.



0 yorum:

Yorum Gönder